Bogotá / Parijs / Brussel, zondag 1 maart 2009

We hebben de voormiddag vrij. Sommigen maken er gebruik van om toch nog iets van Bogotá te zien, anderen om uit te slapen.

Amerika

Om 12 uur hebben we een afspraak met Rhett Doumitt van het American Center for International Labor Solidarity van de Amerikaanse vakbond AFL-CIO. Hij is de regionale vertegenwoordiger.

In Colombia hebben ze twee grote projecten met de Colombiaanse vakbond CUT. Eén project organiseert stages van twee maanden voor Colombiaanse vakbondsleiders in de Verenigde Staten. Ze krijgen er dan vorming en doen aan “shadowing”: collega’s uit gelijkaardige sectoren in de VS volgen en kijken hoe zij de zaken aanpakken.

Een tweede project wil kwetsbare groepen van arbeiders (“tercerizados” = van onderaannemingen) in Colombia helpen via onder andere juridische en politieke steun.

Hun fondsen zijn een beetje te vergelijken met onze projecten: 80% publieke fondsen en 20% eigen vakbondsgeld.

Naast deze twee grote projecten volgen ze ook de projecten in de bloemensector. De VS is immers het land naarwaar de meerderheid van de Colombiaanse bloemen geëxporteerd worden en de Amerikaanse werknemers zijn natuurlijk ook consumenten van bloemen.

We hebben nog een lang en interessant gesprek met Rhett over de politiek binnen de CUT die hij door de jarenlange samenwerking heel goed kent. Zijn verhaal komt ons bekend voor en hij maakt het plaatje wat duidelijker voor ons. We besluiten om elkaar informatie door te sturen en in contact te blijven.

Duitsland

Na de lunch hebben we nog een laatste afspraak vóór we naar de luchthaven zullen vertrekken. Miguel Eduardo Cardenas is onderzoeker bij FESCOL, het Colombiaanse bureau van de Duitse Friedrich Ebert Stiftung (FES).

De FES heeft ook een vakbondsluik waar ze vormingen organiseren voor syndicalisten. De FES steunt de CUT bij het maken van conjuncturele analyses en het versterken van haar werk in de regio’s. Ze weten ook een en ander over de bloemensector.

De Duitse viceminister van Werk bracht onlangs nog een bezoek aan een bloemenbedrijf dat voor de gelegenheid als modelbedrijf was ingericht door de werkgeversorganisatie Asocolflores.

We vragen Miguel naar het Florverde label. Hij bevestigt het verhaal van onze bloemenkameraden dat het respecteren van de syndicale vrijheden niet uitdrukkelijk in de criteria is opgenomen. Als er al vakbonden zijn, dan zijn het patronale vakbonden die als enige gesprekspartner worden aanvaard.

Miguel benadrukt ook het belang van druk vanuit de Europese Unie op Colombia tijdens onderhandelingen over handelsakkoorden. Het ABVV is in België alvast actief in het platform Syndicol waar we samen met het ACV en het ACLVB lobbyen bij het ministerie van Buitenlandse Zaken om de thema’s syndicale vrijheden en recht op collectieve onderhandelingen als voorwaarde te stellen voor het ondertekenen van handelsakkoorden.

We nemen afscheid van Miguel en Manuel Téllez (voorzitter van de CUT Cundinamarca die hem vergezelde) en vertrekken met Pacho van de USO naar de luchthaven. De petroleumvakbond USO weet wel hoe internationale gasten te behandelen, bedenken we. Dit benadrukt nog maar eens het verschil met de behandeling die we van de CUT kregen.

Maar we willen de zaken niet te negatief bekijken. Er zijn toch een aantal fundamentele zaken uitgepraat met onze partner. En de motivatie en betrokkenheid van Betty en de andere kameraden van de bloemen sterkt ons terug in onze overtuiging dat dit project nodig is.

Om mooie bloemen te laten bloeien is er ook wat tijd, geduld en veel energie nodig…

Terug naar huis

Om 18u30 Colombiaanse tijd stijgt onze vlucht van Bogotá naar Parijs op. Om 10u zullen we daar aankomen (of 4u ’s morgens in Colombiaanse tijd). Dan de TGV op naar Brussel en weer huiswaarts.

Girardot / Facatativá / Bogotá, zaterdag 28 februari 2009

Het dansfeest is gisteren niet doorgegaan. Na het eten is iedereen al slaapwandelend naar bed vertrokken.

Na het ontbijt laten we de deelnemers nog een evaluatieformulier invullen. Iedereen evalueert zeer positief. Iemand beweert dat hij of zij niet zoveel geleerd heeft want “er is zó veel om te leren dat men nooit veel kan leren.” Het stemt ons tot nadenken.

Paramilitairen

We kruipen fris met z’n allen in het busje op weg naar Facatativá. De mensen van de CUT zijn niet mee want ze zijn al voordien vertrokken. We begrijpen het niet echt. Tijdens het seminarie benadrukten ze immers het belang van activiteiten waarop ze aanwezig kunnen zijn om hun betrokkenheid te tonen.

Na een goed half uur rijden begint ons busje opeens hevig te schudden. We moeten aan de kant stoppen: we hebben een klapband. De band is helemaal kapot gescheurd en ruikt verbrand. In de hete zon verwisselen de handigsten onder ons de band.

We vervolgen de reis via kronkelende baantjes die drie à vier jaar geleden nog “caliente” (heet) waren, met andere woorden: grondgebied van de paramilitairen die er auto’s die ’s nachts passeerden in brand staken.

Nu, door het beleid van “paz y seguridad” (vrede en veiligheid) van president Uribe is dit gebied terug veilig en herleeft de handel en het toerisme. De andere kant van de medaille is dat al het geld naar veiligheid gaat en er geen geld overblijft voor sociale programma’s.

We passeren Bogotá waar we Carlos Mario achterlaten. Hij moet zijn vliegtuig halen terug naar Medellín. Morgen heeft hij immers een afspraak met kameraden over de 400 ontslagen die in zijn vroeger bedrijf zijn gevallen.

Meeting met bloemenarbeiders

Na vier uur rijden komen we aan in Facatativá. Het is een gezellig stadje met veel bedrijvigheid. Om 14 uur hebben we een afspraak met een aantal bloemenarbeiders. Er komen er jammer genoeg maar een drietal opdraven.


Het heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat vorig weekend de eerste activiteit van ons project is doorgegaan: een evenement naar aanleiding van de “Dag van de bloemenarbeiders, 14 februari”, met tussenkomsten van Cactus, de Escuela Nacional Sindical, optredens van muziekgroepjes, … Daar zijn er meer dan 100 mensen op afgekomen.

Marc en Mil interviewen de drie arbeiders en twee kinderen over hun toekomstplannen in Colombia, en of zij bijvoorbeeld net als hun moeders in de bloemensector willen werken.


Ook Suzanna Collerd is erbij. Suzanna is net nieuw bij de Amerikaanse ngo USLEAP en is de regionale verantwoordelijke. USLEAP krijgt in de VS financiële steun van ngo’s en vakbonden en steunt projecten in Latijns-Amerika op politiek niveau en via lobbywerk in de VS.

In Colombia doen ze onderzoek naar straffeloosheid van aanslagen op vakbondsleiders en oefenen ze druk uit op de Amerikaanse overheid om bijvoorbeeld speciale clausules rond syndicale vrijheden te integreren in de vrijhandelsakkoorden tussen beide landen. We vertellen de arbeiders over wat we de voorbije week hebben gedaan en over de ontmoeting met Asocolflores (zie gisteren).

Direct reageren ze verontwaardigd op de manier waarop Asocolflores de situatie in de sector voorstelt. Diverse getuigenissen bewijzen dat de situatie helemaal niet zo rooskleurig is, integendeel, schandalig.

Alexandra Bermúdez van de Corporación Aury Sara Marrugo (CASM), het vormings- en onderzoekscentrum van de petroleumvakbond USO, is ook aanwezig. De Algemene Centrale van het ABVV steunt de USO al zes jaar. Alexandra getuigt over hoe het project hen al heeft geholpen en dat het mogelijk is om dingen te veranderen als je samenwerkt. Ze kunnen zeker en vast op de USO rekenen om het bloemenproject te steunen en hun ervaring ter beschikking te stellen.

Op de foto: Suzanna Collerd van USLEAP (links) en Alexandra Bermúdez van CASM (tweede van links).

Terug naar Bogotá

We keren terug naar Bogotá en gaan nog even het huis van de CASM bezoeken. Marc heeft dit immers nog niet gezien en Betty heeft er een kantoortje met computer. Tegen 20 uur vertrekken we uiteindelijk naar het restaurant, wat hebben we een honger! En wat zijn we moe!

We kregen nog steeds geen bevestiging van onze afspraak met senator Jorge Enrique Robledo van de Polo Democrático Alternativo. Die zit immers op het congres van de Polo en is één van de hoofdfiguren daar. We besluiten om de afspraak af te zeggen. We zijn te moe en het is toch niet zeker of hij zal komen.

We kunnen dus iets langer slapen vannacht...

Girardot / Bogotá, vrijdag 27 februari 2009

Vandaag splitsen we ons op. Mil en Marc vertrekken terug naar Bogotá. In de namiddag hebben we er een ontmoeting met Asocolflores (Asociacion Colombiana de Exportadores de Flores), de vereniging van de Colombiaanse bloemenexportbedrijven.

Groene bloemen, eerlijke bloemen?

Vice-voorzitter Richard Franklin en Martha Moreno, verantwoordelijke voor de sociale programma’s van de bloemensector, ontvangen er ons. Het geplande video-interview kan helaas niet doorgaan. Enkel voorzitter Augusto Solano mag als externe woordvoerder optreden, en die is momenteel op rondreis door Japan en de Verenigde Staten, krijgen we als uitleg te horen.


Bij wijze van inleiding proberen we onze Colombiaanse gesprekspartners de principes van het Belgisch sociaal overlegmodel bij te brengen (vakbonden, werkgevers én regering zitten samen rond tafel). Verbazing aan hun kant is er vooral over de hoge syndicalisatiegraad in België (ca. 80%), terwijl die in Colombia gemiddeld slechts 5% bedraagt (in de bloemensector 13,5%).

Volgens de uitleg die we vervolgens van Asocolflores te horen krijgen moet de bloemensector een modelsector zijn, die volop met mens en milieu rekening houdt. Een enquête bij 3000 bloemenarbeiders moet bewijzen dat ze tevreden zijn met hun loon, hun werkuren, de combinatie met hun gezinsleven, de veiligheid en bescherming op het werk. En vakbonden in de bloemensector zijn ook geen probleem, luidt het

Het klinkt allemaal mooi, en – zo weten we de eerstehandsgetuigenissen van onze Colombiaanse kameraden – te mooi om helemaal waar te zijn. Asocolflores promoot hier namelijk zijn eigen label Florverde. Dat bevat zeker interessante elementen die we nog verder zullen bestuderen, maar vandaag voldoen slecht 1 op 3 bloemenkwekerijen aan de criteria ervan. In 2 op 3 bedrijven is het dus nog steeds slecht gesteld met de arbeidsvoorwaarden en naleving van milieu- en veiligheidsvoorschriften. Bovendien ontbreekt elke syndicale controle op het toekennen van het Florverde-label en is het nog steeds geen fairtrade.


Inmiddels is het buiten pijpenstelen beginnen regenen. Na een waanzinnige taxirit – wie van doodsangsten houdt bespaart zich een ticket voor Disneyland, men neme gewoon een taxi in Bogotá – geraken we toch nog zonder kleerscheuren in ons hotel.

Seminarie ten einde

Lotte en Stefan zijn, samen met Sam en de Colombiaanse syndicalisten, in Girardot gebleven voor de laatste dag van het seminarie. We overlopen nog eens de lijst van verantwoordelijkheden per betrokkene in het project. Na nog een aantal kleine aanpassingen zijn we het eens en kunnen we dit als een geslaagd resultaat van het seminarie beschouwen.

De rest van de voormiddag werken we verder aan de monitoringsvragen: wie moet wat weten om te kunnen nagaan hoe het project verloopt. Geen gemakkelijke taak. Gelukkig haalt Stefan zijn trukendoos boven met enkele praktische oefeningen rond communicatie, waardoor we terug wat opgefrist zijn.

Heel de namiddag werken we aan het opstellen van het monitoringsplan: wie moet aan wie wat rapporteren en wanneer. Tegen 17 uur zijn we klaar, alhoewel… we moeten alles nog in de computer steken en een evaluatieformulier voorbereiden. Dan maar doorwerken tot 20 uur.

Gelukkig is het vandaag de laatste dag in Girardot, we hebben wel een beloning verdiend vinden we: vanavond gaan we naar de stad om een danspasje te zetten.

Het mag ook niet te laat worden, want morgen vertrekken we om 8 uur naar Facatativá, het hart van de bloemensector in Colombia, waar we een groep bloemenarbeiders zullen ontmoeten…

Girardot, donderdag 26 februari 2009

We beginnen de dag met een volledige groep. De CUT-verantwoordelijken, Mauricio en Diogenes, hebben zelfs hun laptop aan de kant geschoven.

We krijgen een opfrissing over de principes van monitoring en bepalen dan op de beruchte gekleurde fiches van Sam de verantwoordelijkheden van elke partner van het project. Bij de bespreking wordt het even spannend, zeker als het over de centen gaat. Gelukkig wordt er één en ander uitgeklaard.


Ondertussen gaat Marc onverdroten verder met het opnemen van de interviews voor zijn reportage. De militanten doen het stuk voor stuk uitstekend. Oprecht en recht uit het hart. We hopen dat de leden van het Vlaams Intergewestelijk Comité volgende week al een beetje zullen kunnen genieten van wat de Colombiaanse militanten hen te vertellen hebben.


De voormiddagsessie loopt uit. Vandaag is het ook de verjaardag van Lotte. Vanmorgen was haar ontbijt al flink versierd met bloemen. Hoe kan het ook anders? Vanmiddag was er een verjaardagstaart met kaarsjes en al. Haar leeftijd blijft ook voor ons en de Colombianen een goed bewaard geheim.

Na de middagpauze trotseren we met z'n allen nog even de snikhete zon (+30°) voor de traditionele groepsfoto.


De namiddag is zwaar maar nuttig. Er moeten vragen worden voorbereid om de monitoring te sturen. We geraken niet klaar. Morgen hernemen we de vragen. Het betekent nog voorbereidingswerk voor het team na het avondeten. Kan onze delegee eventjes naar hier komen?

Girardot, woensdag 25 februari 2009

Na een stevig Colombiaans ontbijt beginnen we aan onze dag. Twee vertegenwoordigers van de CUT zullen ons tegen de middag vervoegen.

Het seminarie wordt ingezet door een informeel kennismakingsspelletje met een bal waarbij je de andere deelnemers beter leert kennen. Mil en Betty volgen met een “saludo” van het Vlaams ABVV en de bloemenvakbonden.

Heel de voormiddag doen we praktische oefeningen rond actief luisteren en feedback, twee fundamentele vaardigheden voor een goede monitoring. De doelstellingen van het seminarie zijn immers om de verantwoordelijkheden van iedereen te verduidelijken en aan de hand daarvan een monitoringplan op te stellen, met andere woorden: wie moet wat weten en waarom?


Tijdens de voormiddag bellen we twee maal naar de mensen van de CUT, maar het is niet duidelijk wanneer ze zullen aankomen. We hopen dat ze er zullen zijn voor we beginnen met de namiddagsessie. Tegen 14u zijn ze er echter nog steeds niet en we besluiten dan maar om terug te beginnen. We “reconstrueren” het project en hebben het over de verschillende actoren die betrokken zijn, dat zijn er een heleboel beseffen we.

Ondertussen is het drie uur en zijn de mensen van de CUT nog steeds niet aangekomen. We bellen en ze zeggen dat ze er binnen tien minuten zullen zijn. Uiteindelijk komen ze pas om 16 uur aan! Er is duidelijk iets mis met de Colombiaanse uurwerken…

We voelen er ons niet goed bij. De miltanten en wij worden met weinig respect behandeld. Ze verontschuldigen zich ook niet en wandelen binnen alsof er niets aan de hand is. Het is nochtans zó belangrijk dat ze hier aanwezig zijn om de verantwoordelijkheden uit te klaren. Als we de werkzaamheden hervatten blijven ze ongestoord op hun laptop tokkelen. Zijn ze wel geïnteresseerd in het project?

We werken nog door tot 19 uur en spreken af om na het avondeten samen te zitten met de politiek secretaris van de CUT (Diogenes) die verantwoordelijk is voor de samenwerkingsprojecten. Help: is er een delegee die onze werktijd bewaakt? Tijdens dat gesprek kunnen we toch enkele zaken uitklaren. Al had Diogenes zelf niet direct een lantaren bij.

Oef, we gaan dan toch een rustige nacht tegemoet.

Bogotá / Girardot, dinsdag 24 februari 2009

We hebben om 7u30 een vergadering met Cactus, een Colombiaanse NGO die werkt in de bloemensector. We ontbijten om 7 uur om de violen gelijk te stemmen.

Mil kuist vlug zijn kamer op omdat er geen salon beschikbaar is en we dus zullen moeten filmen in de kamer. Marc Spruyt, de communicatieverantwoordelijke van het Vlaams ABVV, is mee om beeldmateriaal te verzamelen en interviews af te nemen.

Aura, de directrice van Cactus, komt samen met een medewerkster aan. We zetten haar voor de camera. Ze is een beetje zenuwachtig omdat ze gefilmd wordt. Ze doet het echter schitterend. Heel gestructureerd vertelt ze over de belangrijkste actuele problemen waar de sector mee te kampen heeft, wat Cactus doet om de situatie van de bloemenarbeiders te verbeteren en wat het betekent om internationale hulp te krijgen.

We gaan vlug nog wat geld wisselen voor we samen met Betty en Sam vertrekken naar Girardot. Op de weg pikken we José, Alberto, Campos, Helena, Efigenia en Carlos Mario op. Gezellig op elkaar gepakt in het busje gaan we via een kronkelweg naar Girardot, een stadje op 3 uur rijden van Bogotá.


Verrassing als onze chauffeur ons in de steek laat en we verder moeten met een lijnbus. Zelfs voor het land der verassingen nog nooit meegemaakt. In Girardot moeten we nog een taxi nemen om onze eindbestemming te bereiken, het vakantiecentrum Colsubsidio. Het is een centrum voor sociaal toerisme. Een Colombiaanse Floréal zeg maar.

Het lekkere middagmaal en de vriendelijke ontvangst maken onze lange busreis goed. Nog even voorbereiden en we zijn klaar voor onze eerste seminariedag.

Brussel / Bogotá, maandag 23 februari 2009

Na een reis van 15 uur komen we aan in Bogotá, lokale tijd 16 u. Beatriz - Betty - Fuentes en Carlos Mario López staan ons op te wachten.

Betty coördineert het project voor ons en Carlos Mario is vakbondsafgevaardigde van de bloemenvakbond Sintrainagro Bochica in Antioquía. Het is de CUT niet gelukt om een auto te regelen en er heeft zich ook niemand van hen kunnen vrijmaken om ons op te halen.

We moeten dus een taxi nemen. We passen net met ons zevenen – voor het Vlaams ABVV: Mil Kooyman, Stefan De Groote en Marc Spruyt, voor de dienst Syndicale Samenwerking met het Zuiden: Lotte Ockerman, en Sam Boering van de Nederlandse organisatie MDF die het seminarie zal faciliteren - en de bagage in het busje.

In het hotel hebben we net de tijd om in te checken en onze bagage af te zetten in de kamer. We hebben immers om half zes een vergadering met de Colombiaanse vakbond CUT. Daar komen we te weten dat ons seminarie samenvalt met het tweede congres van de Polo Democrático Alternativo, een alliantie van oppositiepartijen waar de vakbonden erg bij betrokken zijn. Een slecht moment dus.

We hadden het over een aantal praktische zaken: is de CUT haar beloftes nagekomen tot nu toe? Heeft Betty een kantoor in Facatativá? Neen. Heeft Betty iemand die haar administratief ondersteunt? Neen. Heeft Betty een laptop? Neen. We beseffen dat het weer een drukke week zal worden.

Foto: Betty

De voorzitter van de CUT komt op het einde van de bijeenkomst mee praten. We komen te weten dat de DAS, de Colombiaanse CIA, terug betrokken is in een schandaal. Ze zouden telefoons getapt hebben van verschillende politiek-sociale figuren zonder toestemming. Ze gebruikten daarvoor trouwens technologie geleverd door de CIA.

Eerder werd de directeur van de DAS al veroordeeld voor het verkopen van informatie over vakbondsleiders aan de paramilitairen zodat ze de vakbondsmensen konden vinden en vermoorden. Die persoon staat nu op het punt vrij te komen door procedurefouten.

Over de bloemensector zegt de voorzitter dat het belangrijk is om concrete acties te ondernemen die de situatie van de bloemenarbeiders verbeteren. Een actie of staking, het indienen van een eisenbundel op belangrijke momenten zou de aandacht kunnen trekken. Ons project kan hier een rol in spelen.

De CUT zal in april 2009 deelnemen aan een grote sociale top van diverse sociale en politieke organisaties met de bedoeling om een “sociaal manifest” op te stellen dat aan de regering wordt overhandigd. Als de gestelde eisen in het najaar van 2009 niet ingewilligd worden volgt er ook in Colombia een najaar met talrijke vakbondsacties.

Reisverslag 3: 23-02-2009 tot 01-03-2009 verbleef opnieuw aan Vlaams ABVV-delegatie in Colombia.

Lees hierboven het reisverslag.

Bogotà, maandag 20 oktober 2008

's Ochtands doorlopen we alle teksten die gisteren zijn voorbereid en uitgeschreven. Om 12 uur hebben we een afspraak met CUT-voorzitter Tarcisio Mora voor de definitieve afronding en ondertekening.

Alleen: hij komt niet opdagen.

En een deel van onze delegatie moet vandaag om 14 uur op het vliegveld zijn voor de terugreis naar België. De rest van de delegatie blijft nog enkele dagen langer voor andere projectbesprekingen.

Tarcisio zit blijkbaar nog vast op een andere vergadering. De teksten pendelen nu heen en weer. Letterlijk vijf minuten voor we in de taxi stappen, krijgen we eindelijk de ondertekende exemplaren van ons akkoord in handen. Typisch Colombiaans?

The proof of the pudding is in the eating...

De naleving van onze afspraken op het terrein zullen we goed opvolgen. Alleen zo heeft het project vanaf 2009 ook echt kans op slagen. Deze reis heeft het belang van een goede opvolging, monitoring en evaluatie dubbel en dik bewezen.

Bogotà-Viotta, zondag 19 oktober 2008

Vandaag is een vrije dag. We maken gebruik van het aanbod van Fensuagro, de vakbond van de landarbeiders, om de vakbondsschool in Viotta te bezoeken (en die gesteund wordt door de AC Antwerpen-Waasland; zie eerdere posting op deze blog).

Een zware rit van drie uur heen en drie uur terug , door prachtige natuur en militair gebied, samen met twee Amerikanen en twee mensen van Fensuagro.

De Amerikanen zijn James Jordan (Campaign for Labor Rights) en een jonge vrouw van Pan Left Productions, een videocollectief uit Arizona. Zij heeft trouwens ook video-opnames gemaakt op de Finca en beloofde ze ook aan het ABVV te zullen bezorgen.

4 miljoen vluchtelingen

De problematiek van de desplazados, de boeren die verjaagd worden door het leger, is schrijnend. Men spreekt van 4 miljoen binnenlandse vluchtelingen die alles kwijt zijn, dikwijls ook gescheiden van hun gezin en familie, en gezocht worden door de (para)militairen.

Moe en door elkaar geschud komen we ’s avonds terug in Bogotà waar we nog een kleine politiecontrole mogen trotseren. Gelukkig zonder problemen.

Bogotà, zaterdag 18 oktober 2008

Vandaag beleven we het mooiste moment van onze reis.

CUT kiest eieren voor zijn geld

Om 7.30 uur afspraak met CUT-voorzitter Tarcisio. We leggen meteen onze kaarten op tafel: er zijn afspraken gemaakt in april, we willen dat die worden uitgevoerd. We hebben als ABVV al veel mensen en middelen geïnvesteerd, wat doen de Colombianen?

Uiteindelijk kiest de CUT eieren voor zijn geld. De werknemers van de sector verdienen dat het project doorgaat, de CUT wil de relaties met het ABVV niet opblazen, internationale solidariteit is belangrijk...

En dus eindigen we met concrete afspraken over ondersteuning van boekhouding en secretariaat. En met de afspraak elkaar over twee dagen, op 20 oktober, opnieuw te zien voor de ondertekening van het akkoord.

We ronden vervolgens de vorming in de Corporacion af en vertrekken dan met iedereen in een busje naar Facatativa. De CUT heeft daar een lunch georganiseerd voor werknemers uit de sector. Het wordt een echte Latijns-Amerikaanse "protocollaire" middag, met speeches van zowat iedereen die aanwezig is vanuit de verschillende vakbonden die gaan meewerken.

Bloemen van de bloemenvakbond

Interessanter is het contact met Untraflores. Op de zetel van deze vakbond in Facatativa worden we om 16u30 onthaald door tientallen kritische arbeiders en arbeidsters, al dan niet met kinderen op de schoot, aan wie we het hoe en waarom van ons project uitleggen.

Het wordt een echte meeting, met veel respect voor elkaar, zeer open tussenkomsten en een receptie waar we bloemen krijgen overhandigd. Eén van de sterkste momenten van onze reis. En de belofte dat ze ons aanbod om de vruchten van het project te plukken, zullen verdedigen bij hun junta.

Jammer dat de vertegenwoordiger van de CUT op deze meeting niet wenste aanwezig te zijn. Het water tussen beide organisaties blijft zeer diep...

Bogotà, vrijdag 17 oktober 2008

Goede afspraken maken is één ding, ze naleven weer iets anders, zo bleek vandaag.

Om 8 uur in de Corporacion van de USO herbegonnen aan de vorming. Iedereen paraat en present en een ganse dag besteed aan het invullen van de tijdslijn voor 2009 en het budget voor de verschillende activiteiten.

Tijdens deze financiële oefening en het concretiseren van de afspraken doken er opnieuw weerstanden op bij zowel de CUT-afgevaardigde als bij de afgevaardigde van ENS (Escuela Nacional Sindical), wat tot pittige discussies aanleiding gaf.

Terugkomen op de afspraken van april 2008 was voor ons immers geen optie. Maar wanneer we onderhandelen dan doen we dat graag met mensen die gemandateerd zijn om beslissingen te nemen, niet met mensen die op het laatste moment terugkrabbelen omdat ze “niet kunnen beslissen”.

En dus wordt er een dringende extra vergadering ingelast met de directeur van de ENS, ‘s avonds in het hotel.

ENS had er zich immers toe verbonden Betty Fuentes, de arbeidster die voor ons het project zal coördineren, tussen april en einde 2008 te ondersteunen via opleiding en coaching (PC-opleiding, kantoorruimte, ... ).

Niets van dat alles was echter gebeurd. Uiteindelijk, na een lange discussie, kregen we de bevestiging dat de ondersteuning in principe geen probleem zou zijn. Al waren we daarmee nog niet aan het einde van ons Latijn.

Omwille van de onduidelijkheden en het achter elkaar verschuilen van CUT en ENS belegden we een nieuw contact met Tarcisio Mora, de CUT-voorzitter.

Bogotà, donderdag 16 oktober 2008

Alweer een dag vol interessante, veelbelovende contacten.

Cactus

Eerste vergadering om 7.30 uur met Aura Rodríguez, de voorzitster van de ngo Cactus. Cactus is de enige gespecialiseerde ngo in de bloemensector, met focus op de regio rond Bogotà (de Savannah) en op vrouwen.

Zij geven via vier kantoren in de Savannah juridisch advies, stellen collectieve dossiers samen als basis voor wetswijzigingen en geven vorming rond arbeidsrecht, vrouwenrechten en gender. Ze sensibiliseren ook (inter)nationaal en hebben verschillende communicatie-instrumenten: van eigen publicaties tot radio-uitzendingen. Daarnaast doen ze aan research (werkomstandigheden, gebruik van chemische stoffen in het productieproces, ...).

Zij zijn zeker geïnteresseerd om hun expertise ter beschikking te stellen, maar waarschuwen voor de vele valkuilen. Reeds veel initiatieven zijn mislukt, aan patronale zijde wordt de sector sterk gesteund door de rechtse regering Uribe en de ngo wil haar onafhankelijkheid van de vakbonden vrijwaren.

Vermits wij ons als ABVV niet willen mengen in de interne politieke keuken van de vele organisaties, wordt uiteindelijk afgesproken dat we na 20 oktober 2008 zullen laten weten op welke expertise van Cactus we graag beroep willen doen. En dat we elkaar vooral ook zullen informeren over waar we mee bezig zijn.

Bloemenvakbond

Vervolgens ontvangen we om 9 uur een delegatie van de bloemenvakbond Untraflores (UF) , met wie een contact in april 2008 helaas was misgelopen.


Voorzitster Aidé Silva schetst, samen met drie kameraden uit de Junta van UF, de politieke strubbelingen met de CUT. We herhalen ons standpunt dat we als ABVV niet tussen komen in de politieke problemen tussen beide organisaties. Voorts ruimen we een aantal misverstanden uit de weg en herhalen we ons aanbod: dat ook de leden van UF - en bij uitbreiding alle werknemers van de sector - de voordelen van het project op termijn moeten ondervinden.

We spreken af elkaar op zaterdag 18 oktober terug te zien in Facatativa, een stadje in het midden van de Savannah, op de zetel van UF. We zullen dan een oplossing zoeken voor een meer structurele betrokkenheid van UF bij het project.

Vorming

In de Corporacion van de USO, het vormingshuis van de petroleumvakbond, wordt de volgende drie dagen de vormingsinsteek voorbereid. Samen met de kameraden die het project moeten uitvoeren, willen we concrete invulling geven aan de acties voor 2009 en hoe deze te financieren.

Vandaag buigen we ons over de verschillende niveau's in de beheerstructuur van het project: politiek, supervisie, coördinatie, uitvoering, belanghebbenden. Met andere woorden: wie doet wat?

Vervolgens brengen we in kaart welke kosten we kunnen verwachten: vervoer, catering, experten, materiaal, zaalhuur, loonverlies... Morgen maken we de financiële oefening verder af.

Brussel-Bogotà: woensdag 15 oktober 2008

Vandaag reeds onze eerste ontmoeting met de nieuwe CUT-voorzitter. Die blijkt niet helemaal mee te zijn met ons project...

De klassieke dagreis naar Bogotà.

Om 7 uur ’s morgens in het Zuidstation in Brussel voor de TGV naar Parijs Charles De Gaulle. Rond 11 uur opgestegen naar Bogotà. Een vlucht van om en bij de 10 uren en 7 uur tijdsverschil. Je komt daar aan in de vroege namiddag lokale tijd, maar voor onze biologische klok is het dan al behoorlijk laat.

Problemen...

Onze eerste vergadering is vandaag nog om 18 uur met Tarcisio Mora, de nieuwe CUT-voorzitter. We willen het hebben over de eerder gemaakte afspraken: inzet van mensen en tijd (boekhouding, secretariaat, aanwezigheid in het projectcomité dat maandelijks de werkzaamheden moet opvolgen).

Tarcisio legt uit dat er momenteel twee grote sociale conflicten bezig zijn in Colombia:
- een reeds weken aanslepende staking van de suikerrietkappers (waarbij reeds verschillende doden zijn gevallen)
- en een conflict met Justitie (dat na een referendum uiteindelijk beëindigd werd tijdens ons verblijf).

Ambities

Het is duidelijk dat de nieuwe CUT-voorzitter een versterking en groei van zijn organisatie wil, ondanks de sociale conflicten, het geweld, de teruglopende ledencijfers...

De CUT wil tegen 2011 evolueren van meer dan 700 aangesloten vakbonden evolueren tot 18 sectorale federaties. Zeer ambitieus. Maar het kan niet ontkend worden dat schaalvergroting en betere samenwerking absoluut noodzakelijk zijn om als vakbond te overleven in Colombia.

Het belangrijkste probleem voor ons project blijkt dat het politiek uitvoerend bestuur van de CUT niet op de hoogte is. Maar tijdens ons eerste contact krijgen we de – weliswaar lichtzinnig gegeven - boodschap dat de engagementen zouden worden nageleefd. Tegen ons vertrek op maandag 20 oktober 2008 zou alles op punt moeten staan...

Foto's uit Colombia

Een selectie van foto's uit Colombia kan je op Flickr bekijken.


Colombia 23-02-08 5
Originally uploaded by vlaamsabvv

Brussel, 10 maart 2008

Uit onze syndicale geschiedenis weten we dat ook in ons land de uitbouw van syndicaal werk en van een vakbondsstructuur mensenlevens heeft gekost.

In Colombia is syndicaal werk vandaag nog steeds zeer moeilijk: geen erkenning van het recht op overleg, afdankingen van wie syndicaal actief is en in het ergste geval verdwijning en moord.

Niet voor niets brengen de Belgische vakbonden de situatie in Colombia elk jaar opnieuw onder de aandacht van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) om de schendingen van mensenrechten en syndicale vrijheden aan te klagen.

Mensenrechten

De situatie in Colombia is zeer complex.

De rebellenbeweging FARC (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia) en haar gijzelaars, de zogenaamde ontwapening van de paramilitairen die slechts weinig verantwoordeling voor hun daden hebben af te leggen, de naar schatting 3 à 4 miljoen interne vluchtelingen die het geweld ontvluchten, en recent de inval van het Colombiaanse leger in Ecuador om een FARC-kamp aan te vallen waarbij de nummer twee van deze organisatie werd vermoord. Niet toevallig ook de man die de onderhandelingen voerde rond een eventuele vrijlating van Ingrid Betancourt... met de nodige spanningen met Ecuador, Venezuela en Nicaragua tot gevolg.

Dat het vuur momenteel uit de lont is, mag de aandacht er evenwel niet van afleiden dat het regime van de Colombiaanse president Uribe nog steeds de mensenrechten schendt, banden heeft met de paramilitaren (de zogenaamde - en ook gekende - parapolitici) en dat de duizenden slachtoffers van repressie geen gerechtigheid krijgen.

Solidariteit

Als ABVV waren we dan ook op donderdag 6 maart 2008 aanwezig op de solidariteitsactie in Brussel van en met het Colombiaanse volk en de Colombiaanse syndicalisten. Een actie die in 16 verschillende landen werd gevoerd en in een 20-tal steden in Colombia zelf.

Niet alleen als vakbond willen wij via onze internationale projecten deze solidariteit verder verstevigen. Ook de Belgische overheid en het Europees parlement dienen er voortdurend op te hameren dat de mensenrechten, inclusief de syndicale vrijheden, in Colombia gerespecteerd moeten worden.

Terug naar Colombia

Op maandag 14 april 2008 vertrek ik samen met Lotte terug naar Colombia om ons bloemenproject verder vorm te geven.

Uiteraard zullen we daar opnieuw verslag over uitbrengen. Maar laat ons ook in ons land de druk opvoeren, samen met de andere vakbonden, om de aandacht voor de situatie in Colombia levendig te houden...

Videogetuigenis

Colombiaanse arbeidsters over de werkomstandigheden in de bloementeelt.



Bron: WarOnWant

Bogotà, Colombia, woensdag 27 februari 2008

De knoop is doorgehakt: ons solidariteitsproject is er. Een belangrijk project, niet alleen voor waardig werk in Colombia, maar ook voor onze consumenten die nog steeds denken dat alle bloemen uit Nederland komen...

Vandaag nog twee onderhandelingen voor de boeg over het afronden van ons Vlaams ABVV project: een met de verantwoordelijken van de USO (Union Sindical Obrera), en de andere met Carlos Rodriguez van de CUT (Central Unitaria de Trabajadores de Colombia).

Om 15u30 moeten we op de luchthaven zijn voor de terugreis naar België. En onze Colombiaanse kameraden van de USO stellen in de loop van de ochtend onze vergadering twee maal uit...

Dat lijkt ons nog maar weinig ruimte te laten om alles netjes te kunnen afronden. In afwachting hebben Lotte en Monika al een ontwerp van intentieverklaring gemaakt over ons project. De grote lijnen daarvan hebben we reeds eergisteren, op maandagavond, met Carlos vastgelegd.

Flower power

Om 13 uur ontmoeten we Carlos Rodriguez en Manuel Tellez, maar veel belangrijker nog: drie basismilitanten van Sintrasplendor, een van de weinige kleine vakbonden die actief zijn in de sector van de bloemenkweek.

Woordvoerster Beatriz Fuentes overtuigt mij binnen de 10 seconden: met deze vrouw wil ik onmiddellijk in zee.


Vrij snel tekenen we ons project uit zoals het maandagavond vorm kreeg: het Vlaams ABVV ondersteunt samen met de Internationale Dienst (ISVI) van het federaal ABVV en de CUT de uitbouw van de vakbond en van de syndicale rechten en vrijheden van de werkneemsters (90% van de werknemers zijn vrouwen) in deze sector.

CUT en ISVI ondersteunen technisch en logistiek. Het Vlaams ABVV legt een rechtstreeks contact met Sintrasplendor met de afspraak dat ook de enkele andere vakbonden die niet door werkgevers zijn opgericht mee betrokken worden: Untraflores en andere...

Waardig werk

Letterlijk 10 minuten voor ons vertrek naar de luchthaven zijn de afspraken rond. En wij - Eddy, Monika, Lotte en mezelf - zeer blij!

Dit is een volwaardig interprofessioneel project over belangrijke thema's:
- over vrouwen: 90% van de werknemers zijn vrouwen, zowel voor hun loon- en arbeidsvoorwaarden als voor hun syndicale rechten en vrijheden hebben zij internationale solidariteit nodig;
- over de slechte loon- en arbeidsvoorwaarden (en de campagne Waardig Werk die actief door het Vlaams ABVV wordt ondersteund samen met 11.11.11 en het Internationaal Vakverbond IVV);
- over veiligheid en gezondheid op het werk (werken met chemische stoffen in onveilige omstandigheden);
- over milieu-aspecten (chemische stoffen).

Samengevat: de strijd voor duurzaam en kwalitatief werk. En het ontbreken van syndicale rechten en vrijheden vormt daarbij een belangrijk aspect.

Nederland

De kameraden van de CUT spartelden nog wat tegen toen we er de voorkeur aan gaven dat Beatriz ook onze contactpersoon zou zijn en niet haar mannelijke collega. Maar uiteindelijk waren ze het ermee eens.

We hebben een engagementsverklaring ondertekend die zeer belangrijk is.

Niet alleen voor de uitbouw van een volwaardige vakbond die, met onze steun, kan strijden voor waardig werk. Maar ook voor de sensibilisering van onze consumenten die, bij wijze van boutade, nog steeds denken dat alle bloemen uit Nederland komen!

Terug thuis

Ondertussen zijn we terug thuis.

En begint nu de praktische invulling en uitwerking van dit project, dat een start zal nemen in 2009 en loopt tot en met 2011.

Bogotà, Colombia, dinsdag 26 februari 2008

Ons bezoek aan het vormingscentrum voor landarbeiders was een indrukwekkende ervaring die het belang van syndicale vorming extra in de verf zet.

Vanmorgen om 7 uur opgepikt door de kameraden van Fensuagro, de vakbond voor de landarbeiders.

We brengen een bezoek aan het project dat drie jaar geleden gelanceerd werd door de Algemene Centrale (AC) Antwerpen-Waasland: het financieren van een vormingsinstituut waar campesinos niet alleen basisvorming krijgen, maar ook ecologisch geschoold worden in landbouwtechnieken via zowel theorie als praktijk.

Afstanden zijn relatief. 90 km afleggen betekent minstens 3 uur rijden over behoorlijke tot uiteindelijk barslechte wegen.

Het vormingsinstituut is nog steeds in renovatie. Er zijn grootse plannen voorzien om niet alleen ruime leslokalen te bouwen, maar ook deftige accomodatie voor de mensen die soms tot 8 dagen aaneengesloten aanwezig zijn voor het volgen van vorming. De plek ligt zo afgelegen dat je alleen maar het grootste respect kan opbrengen voor de mensen die de verplaatsing naar hier willen maken.

Het belang van syndicale vorming

Gemiddeld 500 mensen doorlopen de opleiding op jaarbasis. En wat belangrijk is: zij keren terug naar huis en verspreiden de opgedane kennis. Het multiplicator-effect is dus zeer groot.

Vandaag was er een vorming bezig waar een 50-tal campesinos, mannen en vrouwen, en alle leeftijden door elkaar, aanwezig waren. Na een uitgebreid bezoek aan de verbouwingswerken en een "ecologische" wandeling over een deel van het domein, hebben we ook de cursisten kunnen groeten.

Een indrukwekkende ervaring die het belang van syndicale vorming absoluut extra in de verf zet. We hebben ons ertoe geëngageerd om te bekijken hoe de leefbaarheid van het project kan worden gegarandeerd.

Voorlaatste dag

Morgen is het de bedoeling om het projectidee definitief vorm te geven, met alle betrokken partners rond de tafel. In de vooravond vertrekken we richting Parijs en Brussel en zit ons bezoek aan Colombia er op.

Vele warme syndicale contacten rijker, en zeer waarschijnlijk met een mooi uitgebalanceerd project - waarover later meer.

Bogotà, Colombia, maandag 25 februari 2008

Vandaag zal de bespreking met de Colombiaanse vakbond CUT doorslaggevend zijn. Maar ik ben optimistisch...

Deze middag hebben we een afspraak met de USO (Union Sindical Obrera), om hun lopende project te bespreken. En deze avond een belangrijke onderhandeling met de CUT, onze interprofessionele tegenhanger, over hun rol in het solidariteitsproject van het Vlaams ABVV.

Optimistisch

Ik ben optimistisch dat we er in zullen slagen een goed project af te spreken dat sterk gericht is op praktisch syndicaal werk op het terrein. Om de spanning er in te houden zeg ik er nu nog niets over.

Vanavond zal de bespreking met de CUT min of meer doorslaggevend zijn. We willen immers dat de CUT, net zoals het ABVV doet, zich "beperkt" tot de technisch-administratieve ondersteuning van de syndicalisten op het terrein, zodat we rechtstreeks met hen het project kunnen doen werken.

Pas wanneer we daar duidelijkheid over hebben kunnen we een tip van de sluier oplichten...

Guernica

Vandaag hebben we toch ook een beetje Colombiaanse cultuur meegepikt. Een bezoek aan het Museo Botero, een aanrader.

Fernando Botero (1932) is een levende legende in Colombia. Zijn dikke uitvergrote ronde mensjes en dieren zijn wellicht niet onbekend. Schilderijen, pastellen, maar ook bronzen beelden vol humor en pittige details. De moeite.

Maar Botero staat ook bekend als een sociaal geëngageerd kunstenaar die het onrecht en het geweld wil bestrijden. Net zoals Picasso met zijn Guernica de gruwel van de Spaanse Burgeroolog wilde tonen, doet Botero dat met de hedendaagse oorlogsgruwel.

Morgenvroeg om 7 uur worden we aan het hotel opgepikt door de mensen van Fensuagro, om hun project in Viota te gaan bezoeken. Daarover meer in de volgende aflevering.

Een smog-groet uit Bogotà.

Bogotà, Colombia, zondag 24 februari 2008

Een leuke en zinnige dag, al moet je het vervoer in een geblindeerde jeep en bodyguards er bij nemen. Dat de job van syndicalist hier levensbedreigend is, is wel duidelijk...

Gisterenavond waren we met de ganse ploeg uitgenodigd op een receptie in het huis van de Corporàcion, het vormingshuis van de USO (Union Sindical Obrera).

Warm weerzien

Daar is wat later op de avond Jorge Gamboa, de voorzitter van de USO nog langs gekomen. Een heel plezant en warm weerzien, het was geleden van einde 2004 dat ik Jorge nog gezien had.

Vanmorgen zijn we na een voor het eerst echt goede lange nachtrust een eerste keer de stad ingetrokken. Een deel van het oude centrum wordt op zondag autovrij gemaakt en de stad wordt ingenomen door fietsers, lopers, skaters en wandelaars. En de obligate militairen en nationale politie...

Naar het klooster

Nico Cue (Waalse Metaal) vertrekt vandaag terug naar België. Ook de de meeste anderen reizen terug naar hun thuisbestemmingen in België, Peru, Spanje of Cuba. Nu is alleen nog de ploeg van het Vlaams ABVV aanwezig.

Jorge heeft ons meegenomen naar het klooster bovenop een van de bergen die Bogotà omringen (Monaster), waar je met een kabelbaan en/of funicular heen kan. Een bedevaartsoord voor de arme Colombianen, waar de overtuigden op hun knieën naar boven klimmen (en het is hoog!) en waar, zoals in vele bedevaartsoorden, vooral souvenirkramen en eetstalletjes en... militairen te zien zijn.

Maar met een indrukwekkend zicht op de smogbevuilde stad. Het smogalarm van Vlaanderen is niets vergeleken met wat je hier inademt en "proeft" als je buiten rondwandelt.

Bodyguards

Nadien zijn we nog gaan brainstormen over de mogelijke projecten. Een leuke en zinnige dag, al moet je het vervoer in een geblindeerde jeep en bodyguards er bij nemen.

Dat de job van syndicalist hier levensbedreigend is, is wel duidelijk.

Bogotà, Colombia, zaterdag 23 februari 2008

De controleposten van politie en de militairen drukken je meteen met de neus op de realiteit: repressie is een dagdagelijks gegeven in Colombia.

Vanmorgen zijn we rond 8 uur vertrokken met een bus richting Bogotà en konden we eindelijk ook wat zien van die prachtige natuur.

De controleposten van politie en de militairen die hier en daar bewapend en schijnbaar onverschillig opduiken langs de weg, drukken je meteen met de neus op de realiteit: repressie is een dagdagelijks gegeven.

De reclameborden die de nationale politie en het leger ophemelen als de enige waarborgen voor veiligheid en vrijheid (!) geven er nog een cynische twist aan. Maar al bij al is deze regio van Colombia een zogenaamd "veilige" zone...

Nieuw syndicaal project

Vanmiddag hebben Eddy, Monika, Lotte (Ockerman, Internationale Dienst ABVV) en ik dan onze eigen "missie" aangevat met een eerste gesprek met Carlos Rodriguez, de voorzitter van de interprofessionele koepel CUT.

Hoofddoel van ons bezoek aan Colombia is bekijken welke mogelijkheden er zijn om een interprofessioneel syndicaal project op te starten vanuit het Vlaams ABVV.

Mochten we er in slagen effectief zo'n project uit de grond te stampen (en er zijn diverse interessante mogelijkheden, zo is vandaag gebleken) dan is de droom natuurlijk om het ganse Vlaams ABVV hierin te betrekken, minstens alle zes ABVV-gewesten in Vlaanderen.

Maar dat is de volgende stap, eerst gaan we bekijken wat er kan en daarvoor zijn er nog twee contacten voorzien met Carlos.

Landarbeiders

Daarnaast zullen we dinsdag een project van AC-Antwerpen/Waasland bezoeken in Viota, enkele uren rijden van Bogotà. Dit project betreft een vormingscentrum van Fensuagro, de vakbond voor de landarbeiders.

Opgestart op een moment dat ik net uit de AC Antwerpen/Waasland was vertrokken naar mijn nieuwe job in het Vlaams ABVV (mei 2005), interesseert het mij in het bijzonder om de resultaten te zien.

Maar daarover uiteraard meer in de loop van de volgende dagen.

Melgar, Colombia, vrijdag 22 februari 2008

Colombia is het land waar het grootste aantal syndicalisten wordt vermoord. We moeten ons hier bewaakt verplaatsen en kunnen hier niet echt vrij bewegen.

Samen met Eddy Van Lancker (federaal secretaris ABVV) en Monika Borry (Internationale Dienst ABVV) ben ik in Melgar voor de afsluitdag van een internationaal syndicaal vormingseminarie.

Vanuit België nemen het Vlaams ABVV, de Algemene Centrale (AC) en de Waalse metaalbond MWB hieraan deel, samen met syndicalisten uit Colombia, Peru, Cuba, Spanje en Frankrijk.

Kennisdeling

Tijdens dit seminarie hebben onze kameraden hard gewerkt rond vormingsmethodieken, -inhoud en -aanpak. Ervaringen uitwisselen, problemen analyseren en leren van elkaar... een belangrijke maar zware oefening.


Vandaag werd een actieplan voor de toekomst afgesproken. Een van de elementen daarin is dat het ABVV zal onderzoeken welke technische ondersteuning wij kunnen bieden om een website voor deze groep mensen op te starten. Doel is een virtueel platform aan te bieden waar de kennisdeling kan worden verder gezet.

De collega's van de vormingsdiensten van Vlaams ABVV en AC hebben heel wat praktijkervaring en zullen ook deze ervaring via zo'n platform helpen verspreiden.

Bewaking

Colombia is het land waar het grootste aantal syndicalisten wordt vermoord. We moeten ons hier bewaakt verplaatsen en kunnen hier niet echt vrij bewegen, zoals onze collega's deze week hebben kunnen ondervinden.

Ik ben hier samen met Eddy en Monika vooral omwille van een andere reden. Morgen vertrekken we terug naar Bogotà waar we contacten zullen leggen met de interprofessionele zusterorganisatie CUT (Central Unitaria de Trabajadores de Colombia) en met enkele sociale bewegingen om een syndicaal project vanuit en ondersteund door het Vlaams ABVV uit de grond te stampen.

Hoe dat vorm moet krijgen wordt de komende dagen vervolgd.

Kameraadschappelijke groet vanuit het warme Colombia!

Meer info over Colombia: Wikipedia